Koperen of rvs tongschraper: wat is het verschil?

Drie materialen, één beweging

Een tongschraper doet maar één ding: hij haalt het beslag van je tong dat 's nachts is ontstaan. Of dat lukt hangt vooral af van de vorm en van de vraag of je hem elke ochtend pakt. Toch is de materiaalkeuze niet willekeurig, want koper, rvs en kunststof gedragen zich alle drie anders in de badkamer.

In het kort

• De Ayurvedische traditie schrijft metaal voor, waarbij koper met naam genoemd wordt.
• Koper is van nature antibacterieel; rvs en kunststof zijn dat niet.
• Koper verkleurt en vraagt af en toe poetsen, en met citroen en zout (niet te hard: zout schuurt licht en lost prima op in het citroensap) is dat zo gebeurd.
• Kunststof is de goedkoopste optie en de enige die je na een jaar weggooit.
• De vorm telt zwaarder dan het materiaal: een U-bocht die breed genoeg is over je tong loopt.
• Onze schraper is massief koper zonder coating, met de hand gebogen in India.

Wat de traditie voorschrijft

Het schrapen van de tong staat in de Ayurveda bekend als Jihva Prakshalana en wordt al beschreven in de Charaka Samhita, een van de grondteksten. De klassieke aanwijzing gaat over metaal, en koper wordt daarbij genoemd naast goud, zilver en tin. Waar het ritueel vandaan komt en hoe het traditioneel wordt uitgevoerd, staat in het Ayurvedische ochtendritueel.

Roestvrij staal komt in die teksten niet voor, om de eenvoudige reden dat het pas in de twintigste eeuw bestond. Wie de traditie wil volgen zoals ze is opgeschreven, komt daardoor bij koper uit.

Koper in de praktijk

Koper is een zacht metaal, wat betekent dat de bocht zich in de fabriek met de hand laat vormen en dat de rand niet scherp aanvoelt. Het geleidt warmte snel, dus de schraper voelt koel aan als je hem oppakt.

Daar komt een eigenschap bij die de andere twee materialen niet hebben. Gereinigd koper doodde in laboratoriumtests binnen twee uur meer dan 99,9% van bacteriën als MRSA en E. coli, en sinds 2008 staat het bij de Amerikaanse EPA geregistreerd als antimicrobieel materiaal. Voor een voorwerp dat tussen twee ochtenden in op een vochtige badkamerplank ligt, is dat geen detail. Wat daar precies over gemeten is, staat in kan koper echt bacteriën doden.

Koper verkleurt wel: na een paar weken is het oppervlak doffer en donkerder. Die verkleuring is patina en is niet schadelijk. Je spoelt de schraper na gebruik om, laat hem drogen en poetst hem af en toe met citroen en zout (niet te hard: zout schuurt licht en lost prima op in het citroensap). Wat verkleuring wel en niet betekent, staat in waarom koper groen of zwart wordt.

Rvs en kunststof

Roestvrij staal is harder dan koper. Dat maakt de schraper stugger en de rand strakker, wat sommige mensen prettig vinden en anderen juist niet. Onderhoud is er nauwelijks: omspoelen en klaar. Daar staan twee dingen tegenover. Rvs is inert, dus het doet uit zichzelf niets tegen bacteriën, en het heeft geen enkele band met de traditie waar het ritueel vandaan komt.

Kunststof schrapers zijn het goedkoopst en het lichtst. Ze zijn ook het minst duurzaam: de rand slijt, het materiaal verkleurt in de badkamer en na verloop van tijd gooi je hem weg en koop je een nieuwe. Hoe de drie materialen zich verder tot elkaar verhouden, staat in koper vs. plastic vs. rvs.

Waar je op let bij het kiezen

Kijk eerst naar de breedte van de bocht. Een schraper die te smal is haalt maar een strook van je tong mee en dan moet je hem drie keer verleggen. Kijk daarna naar de handvatten: die moeten ver genoeg uit elkaar staan om met twee handen te pakken zonder dat je knokkels tegen je kin komen.

Bij koper is er nog een derde punt: of het echt massief koper is of alleen een koperkleurige laag over iets anders. Hoe je dat vaststelt, staat in hoe herken je echt koper.

Hoe je hem gebruikt

's Ochtends, voor het tandenpoetsen en voor het drinken. Je legt de bocht zo ver achter op je tong als comfortabel voelt, trekt hem in één beweging naar voren, spoelt hem om en herhaalt dat een paar keer. Daarna spoel je hem af en leg je hem te drogen.

Bekijk de koperen tongschraper of blader door het volledige assortiment.